Tháng 3/2024, Tòa án Sở hữu trí tuệ Tokyo bác đơn của Audemars Piguet. Phán quyết nêu rõ: thiết kế của Royal Oak không đủ tính phân biệt để được bảo hộ như một nhãn hiệu độc quyền.

Nguồn: thefashionlaw website

Tháng 1/2025, kịch bản lặp lại tại Washington. USPTO (United States Patent and Trademark Office – Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ) từ chối đơn đăng ký tương tự, và TTAB (Trademark Trial and Appeal Board – Hội đồng Kháng cáo Nhãn hiệu) giữ nguyên phán quyết khi A.P. kháng cáo.
Hai lần thất bại liên tiếp ở hai bán cầu, đều dẫn đến cùng một kết luận về mặt pháp lý: hình dáng Royal Oak chưa đủ để được công nhận là "nhãn hiệu". Điều này đồng nghĩa với việc các hãng nhỏ vẫn có quyền làm theo dáng bát giác, tám ốc lộ, mặt tapisserie mà không vi phạm pháp lý.

Mười sáu tháng sau phán quyết ở Mỹ, A.P. công bố Royal Pop cùng Swatch. 
Liệu đây có phải sự Trùng hợp? 

Có thể phải. Cũng có thể không.

Sự kiện gây bất ngờ
Ngày 16/5/2026, Audemars Piguet cùng Swatch sẽ chính thức ra mắt Royal Pop. 

Nguồn: Swatch Official Website 

Bộ sưu tập gồm 8 phiên bản đồng hồ bỏ túi với màu sắc khác nhau, lấy cảm hứng từ Royal Oak Pocket Watch ref. 5691 trong lịch sử A.P. và 'Pop Watch' của Swatch. 

Nguồn: Pocket Watch Ref 5691 _ AP Official Website 

Bộ máy bên trong là Sistem 51  - bộ máy đặc trưng của Swatch và là bộ máy cơ học (mechanical) duy nhất của hãng được lắp ráp tự động 100%. 

Nguồn: Swatch Official Website 

Đây cũng là lần đầu tiên một thiết kế Royal Oak xuất hiện dưới hai dáng pocket watch cổ điển: Lépine với mặt số lộ thiên, và Savonnette với nắp bật bảo vệ kiểu hunter case.
Royal Pop chỉ được phân phối tại các boutique Swatch trên toàn cầu, không bán online. Tại châu Á, các điểm bán gần Việt Nam nhất nằm ở Hong Kong, Singapore và Nhật Bản.

Hai phán quyết
Câu chuyện kiện cáo của A.P. bắt đầu từ năm năm trước, ở Nhật Bản. Tháng 2/2020, Audemars Piguet nộp đơn đăng ký nhãn hiệu cho thiết kế Royal Oak tại Cục Sáng chế Nhật Bản (JPO).

Tháng 7/2021, JPO từ chối đơn này. Lý do được nêu là các yếu tố như vòng bezel bát giác và họa tiết tapisserie "phổ biến trong ngành" và không đủ để tạo tính phân biệt cho riêng A.P.. Hãng tiếp tục kháng cáo, nhưng đến tháng 3/2024, Tòa án Sở hữu trí tuệ Nhật Bản giữ nguyên phán quyết của JPO.

Tại Mỹ, kịch bản gần như giống hệt. USPTO từ chối đơn đăng ký nhãn hiệu thiết kế Royal Oak vào tháng 1/2024, và một năm sau, TTAB bác kháng cáo của AP.

Logic chung của cả hai cơ quan pháp lý là một: người tiêu dùng nhận diện Royal Oak chủ yếu qua chữ "AUDEMARS PIGUET" trên mặt số, chứ không qua hình dáng tổng thể. Hệ quả là thiết kế Royal Oak - dù nổi tiếng đến đâu - vẫn không được coi là dấu hiệu nhận diện độc quyền trong phạm vi luật nhãn hiệu.

Hai phán quyết ở Tokyo và Washington đặt AP vào một thế khó. Nếu ngày mai Casio, Citizen, hay một xưởng đồng hồ nào đó ở Quảng Châu tung ra đồng hồ bát giác, tám ốc lộ, mặt 'tapisserie', thì về mặt pháp lý họ hoàn toàn không sai.

Trong tình huống này, AP còn lại hai lựa chọn. Một là kiện từng nhà sản xuất một, nhưng đây là cuộc chiến tốn kém và khó có hồi kết. 

Hai là tự mình định nghĩa lại phiên bản "Royal Oak giá rẻ" trước khi người khác làm thay.

Royal Pop có thể được hiểu như phương án thứ hai. Việc chọn ‘pocket watch’ thay vì ‘wristwatch’ là chi tiết đáng chú ý: nó cho phép AP mở rộng danh tiếng và làm tròn câu chuyện tri ân di sản (Pocket Watch Ref. 5691), nhưng không tạo ra đối thủ trực tiếp cho đồng hồ đeo tay Royal Oak trị giá hàng chục nghìn đô.

Hoặc một trường hợp khác, cũng có thể, Royal Pop chỉ đơn giản là cách A.P. mở rộng kinh doanh - đưa thiết kế Royal Oak sang một phân khúc thấp, nơi gần như không có nguy cơ cạnh tranh với phân khúc đồng hồ Royal Oak đeo tay nguyên bản. 

Liệu có lặp lại câu chuyện lịch sử của Moonwatch ? 
Nhiều collector lo ngại Royal Oak sẽ bị "devalue" - giảm giá trị biểu tượng sau cú bắt tay này, giống như những gì được cho là đã xảy ra với Speedmaster sau MoonSwatch. 

Nguồn: Swatch Official Website 

Omega quả thực đã tụt từ vị trí #2 xuống #5 trong bảng xếp hạng thương hiệu xa xỉ toàn cầu kể từ năm 2022, dù nguyên nhân chính xác vẫn là chủ đề tranh luận.

Có lẽ chính bài học từ Omega đã định hình lựa chọn dáng pocket watch của Royal Pop. Đồng hồ bỏ túi không cạnh tranh trực tiếp với đồng hồ đeo tay; nó tồn tại trong một thú chơi khác, một dịp khác, một nhóm khách hàng khác. Quyết định này dường như có chủ ý từ đầu.

Nguồn: thedivewatchconnection.com

Câu trả lời thật sự nằm ở phản ứng thị trường sau ngày 16/5. Hãy cùng The Quintime đón chờ: liệu Royal Pop sẽ mở rộng tiếp cận mà vẫn giữ nguyên giá trị Royal Oak, hay sẽ tạo ra hiệu ứng "pha loãng" như MoonSwatch từng bị nghi ngờ.

Kết luận
Liệu cú bắt tay này là một động thái phòng thủ pháp lý, một bước đưa thiết kế Royal Oak đến gần hơn với số đông, hay đơn giản chỉ là kinh doanh? Có thể cả ba hướng đều đang cùng đúng. 

Một câu hỏi đáng suy ngẫm: Nếu ngày mai một thương hiệu khác - không phải Swatch - làm đồng hồ bát giác, tám ốc lộ, mặt tapisserie, người chơi đồng hồ sẽ gọi đó là gì? Hàng nhái Royal Oak, hay chỉ là một mẫu đồng hồ thể thao có thiết kế tương tự?

Nguồn: teddybaldassarre

“Each watch tells its own story” và câu chuyện về ranh giới giữa "biểu tượng" và "thiết kế phổ thông" của Royal Oak có lẽ chỉ mới bắt đầu.

Meghan Nguyen