Năm 2021, tại Watches & Wonders Geneva, Rolex khiến cộng đồng đồng hồ bất ngờ khi ra mắt Explorer 36 ref. 124270. 

Trong khi mọi sự chú ý dồn vào Explorer II nhân dịp kỷ niệm 50 năm, thì cú “quay đầu” về kích thước 36mm của Explorer I mới thực sự tạo nên tiếng vang. 
Sau hơn một thập kỷ gắn bó với bản 39mm (ref 214270 được ra mắt 2010), Rolex đã đưa Explorer I trở lại đúng dáng truyền thống - nhỏ gọn, giản dị, nhưng đầy sức hút.

Nguồn: Rolex Explorer 36mm bên cạnh phiên bản 39mm cũ _ từ teddybaldassarre 

Rolex và cách tri ân di sản

Rolex vốn nổi tiếng là thương hiệu luôn hướng về phía trước, hiếm khi làm đồng hồ mang phong cách hoài cổ, lưu giữ những giá trị cũ. 
Thế nhưng vài năm gần đây, hãng bắt đầu khéo léo đưa những chi tiết lịch sử trở lại:

• Submariner với càng mảnh hơn, gợi nhớ silhouette cổ điển.
• Sea-Dweller 126600 với dòng chữ đỏ gợi lại “Single Red” huyền thoại.
• Daytona “Le Mans” với mặt số exotic kiểu Paul Newman.

Explorer 36mm nằm trong bức tranh đó, đây là một sự tri ân kín đáo nhưng có thể cảm nhận được. Đến năm 2023, Rolex còn bổ sung Explorer I 40mm ref. 224270, đảm bảo bộ sưu tập đồng hồ đa dụng (tool watches) của mình có đủ kích thước cho mọi cổ tay.

Nguồn: Rolex Explorer 36mm bên dưới phiên bản 40mm mới _ từ Fratellowatches 

Câu chuyện kích thước 36mm

Explorer vốn gắn liền với size 36mm từ 1953 đến 2010. Việc quay lại kích thước này sau bản 39mm 214270 là một quyết định gây tranh cãi, nhưng hóa ra lại hợp lý.
36mm không lớn, lúc đầu mới cầm trên tay có thể thấy hơi “lọt thỏm”. Nhưng chỉ sau vài ngày, Explorer 124270 lại trở thành chiếc đồng hồ đeo dễ chịu nhất trong ngày. Đồng hồ nhỏ đang trở lại thành xu hướng, và lý do rất đơn giản: sự thoải mái và thanh lịch. 

Càng đeo lâu càng cảm nhận rõ sức hút từ những kích thước khiêm tốn này. 

Điểm tinh chỉnh quan trọng là khoảng cách giữa hai càng đồng hồ - tức nơi gắn dây (lug span) giảm từ 20mm xuống 19mm. Nghe có vẻ là một thay đổi nhỏ, nhưng nó giúp Explorer cân đối hơn hẳn trên cổ tay, dây Oyster thuôn gọn xuống 14mm ở khóa, mang lại cảm giác cổ điển và thanh thoát hơn.

Nhược điểm là hơi khó thay dây vải NATO so với bản 39 hay 40 vì có vẻ có một số anh em thích, nhưng cá nhân mình thấy độ dày của vỏ phù hợp với dây kim loại hơn các loại dây khác. 

Mặt số – chi tiết nhỏ, hiệu ứng lớn

Chữ “Explorer” được đưa về vị trí nguyên bản từ 1953, ngay dưới logo Rolex, căn chỉnh vừa khít thay vì ở trên số 6 như bản 39mm. Những con số 3-6-9 quen thuộc vẫn hiện diện giữa các khối lume (lume: lớp dạ quang phát sáng trong tối, giúp đọc giờ ban đêm - Rolex dùng loại Chromalight phát sáng màu xanh lam) chính là DNA của Explorer từ 1953. 

Nền mặt số đen bóng thay vì matte (nhám mờ) như bản 39mm – có người thích, có người tiếc. Matte mang hơi hướng vintage, còn bóng (glossy) sang trọng hơn. 

Bản thân mình yêu thích mặt bóng hơn, khiến mặt đồng hồ như một viên đá onyx đen - đơn giản nhưng ấn tượng và huyền bí. 

Bộ máy 3230 – trái tim mới

Explorer 124270 được trang bị máy 3230, thay cho 3130 đã dùng từ thập niên 80. Bộ máy mới mang đến:

• Chronergy escapement - hệ thống thoát đời mới của Rolex, được tối ưu về hiệu suất năng lượng
• Hệ thống chống sốc Paraflex - hệ thống chống sốc độc quyền của Rolex
• 70 giờ trữ cót - nghĩa là khi tháo ra để yên, đồng hồ vẫn chạy đến 70 giờ — đeo từ thứ Sáu tháo xuống, sáng thứ Hai vẫn còn chạy
• Sai số ±2 giây/ngày - Rolex là một trong những thương hiệu có chuẩn sai số khắt khe nhất thị trường (chuẩn COSC chỉ yêu cầu -4/+6 giây/ngày)

Tất cả đều là những thay đổi đáng giá. Dù dòng máy 32xx có vài cơn "đau đẻ" (birthing pains: thuật ngữ giới chơi đồng hồ - chỉ một số bản máy 32xx đời đầu gặp vấn đề về amplitude/biên độ dao động, có thể phải mang đi bảo hành), thời gian tôi đeo chiếc này không gặp sự cố nào. Sai số duy trì rất ổn định trong khoảng ±2 giây/ngày như công bố.

Trải nghiệm đeo

Explorer 124270 là chiếc đồng hồ “ẩn mình”. Không bezel xoay, không màu mè. Nó đơn giản, thẳng thắn, và càng đeo lâu càng thấy gắn bó. Đây là kiểu đồng hồ khiến bạn muốn đeo mỗi ngày, và chính sự gắn bó đó tạo nên giá trị.
Nhiều người thậm chí thừa nhận đã chạy bộ, tắm, ngủ cùng Explorer – điều hiếm khi xảy ra với những mẫu Rolex khác. Nó thực sự là một chiếc “workhorse” đúng nghĩa, tức một chiếc đồng hồ “đa dụng” đúng nghĩa: đeo đi làm, đi chơi, đi du lịch, thậm chí chạy bộ hay tắm cũng không lo, càng dùng lâu càng thấy giá trị.

Những điểm cần lưu ý

Lug 19mm khiến việc thay dây kém linh hoạt.
Dây Oyster chỉ có tiện ích mở rộng 5mm, thiếu hệ quick-adjust hiện đại.
Bộ máy 32xx ban đầu vẫn còn dấu hỏi về độ bền lâu dài, nên chọn bản sản xuất năm càng cao càng tốt.

Kết luận

Explorer 124270 không phải chiếc đồng hồ hoàn hảo, nhưng với người yêu sự tối giản nguyên bản, đây gần như là “end-game watch” - chiếc có thể đeo cả đời. Nó chưng cất tinh thần Rolex ở dạng tinh túy nhất: một chiếc tool watch giản dị, bền bỉ, càng dùng lâu càng đẹp.